Catalogus:

Waarom de polychromos een iconisch potlood is


Faber Castell, de fabrikant van polychromos

Iedereen die ooit in onze winkels is geweest kent het merk waarschijnlijk wel: Faber Castell. Faber Castell is een zeer gerenommeerd merk als het aankomt op teken- en schrijfgerei. Ze kennen een lange historie van het aanbieden van hoge kwaliteitsspullen. Meer dan 250 jaar geleden, in 1761, begonnen zij in Duitsland met het produceren van potloden. Je kunt dus wel zeggen dat ze de tijd hebben gehad om hun deutsche grundlichkeit te perfectioneren. Niet verwonderlijk dus dat enkelen van hun producten een iconische status hebben gekregen. 

Het polychromos kleurpotlood en de albrecht durer aquarelpotlood zijn daarvan misschien wel de bekendsten. Daarnaast zijn ze de fabrikant van de fameuze pitt artist stiften en bieden ze nog een groot scala aan grafietpotloden en bal- en vulpennen aan. 

Maargoed, daarvoor kwam je niet naar deze blog, dus laten we to the point komen en je alles vertellen over deze geroemde toverstokjes.


De polychromos 

Wie advies vraagt over welke kleurpotloden hij/zij moet aanschaffen als hij serieus aan de slag wil, zal naast wat andere opties, hoogstwaarschijnlijk ook over polychromos horen. 

Wat het perfecte kleurpotlood voor jou is ligt aan een aantal factoren. Wil je een hard of een zacht potlood? Wil je veel lagen kunnen maken of werk je in 1 laag? Moet het makkelijk te blenden zijn of mag het juist niet uitvegen? 

Het lastige is dat de ene 'goede' eigenschap vaak ten koste gaat van de andere. Zo kun je met een te zacht potlood vaak minder lagen maken en zal de punt sneller slijten waardoor je minder gedetailleerd kan werken. Wanneer het makkelijk te blenden is er een kans dat je potlood te vettig is waardoor er een "wax bloom" ontstaat (een vettig laagje over je tekening) als je te hard drukt. 

Uiteraard is het zo dat het ene voor de ene kunstenaar belangrijker dan het andere is. Om deze reden hebben wij dan ook een verscheidenheid aan kwaliteitskleurpotloden in dezelfde prijsklasse met allemaal hun eigen unieke eigenschappen.  De meeste kunstenaars zullen echter behoefte hebben aan een goede balans tussen dit alles, zonder uitschieters naar boven of beneden. En dat is waar de polychromos in beeld komt. 


Eigenschappen van polychromos kleurpotlood

We hadden het er al even over hoe verschillende kunstenaars verschillende wensen hebben. Voor wie graag een heel zacht potlood werkt is bijvoorbeeld de coloursoft van Derwent een goede optie. Wil je graag haarscherpe lijnen zonder kruimige punten? En is een harder potlood prima? Dan zou  bijvoorbeeld Derwent studio een match kunnen zijn. 

Weet je niet zo goed wat jouw specifieke behoefte is, of wil je simpelweg een potlood dat op alle vlakken goed scoort dan zijn polychromos de juiste keuze.

De polychromos is een gemiddeld zacht potlood. Dat betekent dat kleur- en pigmentafgifte dusdanig geperfectioneerd is dat je er én heel veel laagjes mee kunt maken én dat hij nog romig genoeg aanvoelt om lekker veel kleur af te geven. Hoewel sommige mensen het omschrijven als een harder potlood is het gevoel absoluut niet te vergeijken met een setje intertoys- of kantoorpotloden. 

Het potlood heeft een kern op basis van olie, pigment en een binder. Er zijn in het algemeen drie soorten kernen voor kleurpotloden. Olie, wax, en een watervermengbare kern voor aquarelpotloden. Wax kenmerkt zich door extra zachtheid, bijna zoals - de naam zegt het al - waskrijt. Zoals al een paar keer genoemd is kan dit problemen geven als je teveel lagen gebruikt. Er ontstaat dan een vet laagje dat niet consistent verdeeld is waardoor er vlekken kunnen ontstaan en het lastiger is om er over heen te kleuren.  Toch zijn er veel gebruikers die er bij zweren vanwege de fijne romige afgifte. Als je in een beperkt aantal lagen werkt zou dit een goede overweging kunnen zijn. Een voorbeeld van wax-potloden zijn bv, de Derwent Coloursoft. 

Een kern van olie is iets harder maar bij polychromos is er een speciale binder toegevoegd waardoor het alsnog de perfecte zachtheid heeft. Je hebt dus iets minder afgifte in 1x, maar kan dit makkelijk verhelpen door in meerdere laagjes te werken. Tevens komt dit met andere voordelen: De potloden geven consistent kleur af, geven geen vlekken bij meerdere lagen en de pigmentafgifte is nog steeds uitstekend. De polychromos is dus een potlood dat extreem consistent presteert en dat is precies wat nodig is om je materiaal goed te leren hanteren. 

Ben je opzoek naar een hoge kwaliteits aquarelpotlood, dan is de albrecht durer een goede optie. Houd ze wel goed gescheiden van je polychromos, want qua look is het enige verschil dat de albrecht potloden zeshoekig zijn!


Uiterlijk van polychromos kleurpotlood 

Het polychromospotlood is een rond, dik en stevig potlood. Dit is fijn, want dit betekent dat de kern niet fragiel is. Wel is het smal genoeg om in de meeste puntenslijpers te passen. Het is gemaakt van robuust cederhout dat zich makkelijk laat slijpen tot een perfecte scherpe punt.

Wanneer je een potlood kiest wil je het liefst natuurlijk het potlood dat het zo goed mogelijk doet. Maar.. Het oog wil ook wat! En dat weten ze bij faber castell ook. 

Het potlood is chique afgewerkt met een gouden opdruk met een merklogo, de kleur (volledig uitgeschreven, handig! en kleurcode) en ring. Het gehele potlood heeft de kleur van de kern, waarbij andere merken vaak alleen een ringetje of wimpeltje in de betreffende kleur hebben. Makkelijk, want zo is de kleur die je zoekt nooit te missen. 

 

Polychromos potloden zijn per stuk te koop of in diverse bewaardozen waarin ze afzonderlijk gesepareerd liggen. De grotere metalen blikken hebben twee lagen. Daarnaast zijn ze ook nog in prachtige houten bewaarkisten te krijgen, met ronde zilveren sluitknoppen en diverse bewaarvakjes. 

Wist je dat potloden vaak hexagonaal zijn zodat ze niet van tafel afrollen? De ronde vorm kan dus een nadeel zijn. Maar voor wie niet al te wild met zijn materiaal omgaat zal het potlood robuust genoeg zijn


Pigmentafgifte van polychromos kleurpotlood 

Door de uitgebalanceerde samenstelling van de polychromos presteert dit potlood het beste als je hem in laagjes gebruikt. Door een tekening uit veel laagjes op te bouwen kun je een mooie dieptewerking krijgen. In onderstaande voorbeeld hebben we proberen laten zien hoe het potlood zich gedraagt bij meerdere lagen. In de kleuren cirkel bestaan de primaire kleuren (rood, geel en blauw) uit een enkele laag. De secundaire kleuren zijn een mengeling van twee kleuren.



Van zichzelf geeft het potlood dus geen hele dikke laag af  maar wél lekker veel kleur. Hierdoor is dit potlood ook uitstekend te gebruiken op gekleurd en donker papier. Ook dit hebben we proberen weer te geven. 

Oplosbaarheid met verdunners

Omdat het werken met potlood op een papier met een wat grovere korrel tricky kan zijn - zelfs met veel lagen blijf je er een korrel door zien - gebruiken veel kleurpotloodkunstenaars verdunners. Omdat de kern van kleurpotloden op olie- of waxbasis zijn kun je in feite alle verdunners die geschikt zijn voor olieverf gebruiken. Zelf gebruikte we Zest-it in dit voorbeeld, maar inmiddels zijn er talloze vergelijkbare alternatieven voor terpentine zoals bv. Gamsol die precies hetzelfde effect hebben. Ook blenders voor markerstiften willen nog wel eens gebruikt worden. Per merk potlood verschilt het hoe makkelijk ze te blenden zijn met dit soort middelen. Vandaar dat we graag wat swatches showen. 


Conclusie

Polychromos behoren tot de meeste gebruikte en geroemde kleurpotloden. Logisch, want deze potloden scoren op alle vlakken goed, zijn betrouwbaar en presteren consistent. Heb je dus geen héél specifieke wensen dan zal dit je beste keuze zijn.

 Dit reflecteert helaas ook op de prijs. Goedkoop zijn ze niet, alleen de caran d'ache luminance is nog iets duurder. Toch is de prijs wat ons betreft wel in verhouding met de kwaliteit. Immers doe je lang met een potlood, en als je een set aanschaft zijn de potloden makkelijk per stuk te vervangen. Een set kan dus makkelijk je hele leven meegaan, waarbij het vervangen van een enkel potlood af en toe een kleine uitgave zal zijn. 

Daarnaast weet je zeker dat je alles uit je talent kan halen als polychromos koopt en je niet beperkt wordt door de eigenschappen van je materiaal.